((((((((((m o NN o ))))))))))

REVIEWS

"ERROR" REVIEWS:

Over the last several years, sheer noise has made a somewhat improbable leap to the forefront of the hipsterati’s listening tastes. All to the good, I say. But lest you think that the sonic horizon extends no further than Whitehouse, Wolf Eyes, or Hair Police, consider Monno. A multinational quartet based in Berlin, the group includes drummer Marc Fantini, bassist Derek Shirley, Gilles Aubry on “singing laptop,” and Antoine Chessex on tenor sax played through guitar amps. What’s instantly noteworthy is the fact that each musician save Fantini is involved in Europe’s post-AMM electro-acoustic improvising scene. While this isn’t always audible in this punishing music, it is reflected in the considered way Monno thinks about sound and structure.

On their second full-length, the group explores the kind of dense, relentlessly distorted, pressure systems beloved by fans of the above bands. With 11 tracks coming in just 37 minutes, Monno prove to be relentless on most every level. The sheer noise is compelling, the grooves beneath at times hypnotic (almost as if Neurosis had spawned with Throbbing Gristle). The opening Necronomik is a squalling howl into the recorded abyss, an abuse of tape, speaker cones, and instruments as powerful as any in this general idiom. Hertz Moisture is a feedback ritual, an engine rattle low end morphing frenetically into an uncontrolled upper register speaker assault. And perhaps even greater brutality is heard on Douleur Chiffree and Grauemasse, which sound as if they’re trying to shake free of their confines, with Aubry practically vomiting his discontent or despair.

Elsewhere, however, they prove adept at shaping these materials into sinister sounding grooves. Tiny Fossils erupts with a fuzzed out riff, announcing the band’s relatively eclectic personality. It’s got the vocal fury of countrymen Knut, the sludgy groove of Boris, and the sheer hellish miasma of Zeni Geva at their best. (Speaking of Knut, the coiled, prog-metal menace that quartet specializes in is heard on the sinister Blind.) Defekt is a flailing tetherball of noise as does the trance-inducing shake of Pourri. Yet just as confidently, Monno can explore relatively tranquil fields, as on Rapid Flesh. The closing Outre Monde is a fascinating nod towards what might happen if the seemingly rarefied musics of European free improvisation (and its electro-acoustic offspring) might merge with the intensity and urgency of the No Fun Fest crowd. These convergences are, of course, already happening, but Monno has made among the most artful (and, oh yeah, the most nastily noisy) of them.



By Jason Bivins / Dusted Reviews

There are way too many second hand noise bands. Let me explain myself. I am not a ?noise? expert, but the quantity of releases in these times seems to me to be a sign that lots of bands are jumping on a train that has been built by various groundbreaking and pioneering bands starting off from the late seventies/early eighties until now. I’m talking about bands such as Throbbing Gristle, Boyd Rice, Coil and other so called ?industrial? noise bands. Nowadays, other cutting edge bands such as Wolf Eyes, Sunn O))) and Lightning Bolt are redefining the genre, and are followed by a herd of disciples. And I’m having a really hard time to distinguish the good from the bad.
The Swiss but Berlin based band Monno isn’t giving me such a hard time. -They’re not jumping on the train, they’re rebuilding it.-

- I am not familiar with their debut album Candlelight Technology so I won’t start making comparisons. All I know is that this second album grabbed me by my throat from the first listen and didn’t loosen its grip until the end of the last song. It is only after listening to it that I started reading some things about this band and realised there is actually a saxophone playing. A saxophone that I didn’t notice at all, because it is being sent through two guitar amps and makes the most fucked up distorted sound I have ever heard. Together with a wall of noise created by laptop and bass, loud pounding drums and shrieked out vocals, Monno manages dark mutated music that will not leave the listener unemotional. You’ll hate it or love it, and there is no way in-between.

Uncompromising opener Necronomik sets the tone: a heavy sludgy sound, slowly grooving its way to your brain. The chaotic sound of Tiny Fossils will certainly appeal to the Lightning Bolt fan, while Blind consists of layers of laptop noise, vague vocals and this hidden saxophone, built upon a bass groove that hurts your neck muscles. An unprepared hearing of Hertz Moisture will certainly make some ear drums explode? This is the only piece on this album that does not appeal to me at all, because it is noise for the sake of noise: no groove, just white feedback that gives me a splitting headache.
And those were only the first five songs. I think you get the picture. Error is a ruthless, stubborn and inflexible record that will stun your guts out in a positive or negative way. There is just no escape. Error sets a new landmark in the world of noise, and puts the herd of disciples mentioned before back where they belong: in the margin of an already quite limited scene.

Moreover, this record comes in a 28 page booklet designed by Dennis Tyfus, with abstract drawings that perfectly match the atmosphere set out by the music. Music that will not be spinning too much on my stereo, but only on intense occasions when there is no room for compromise. This is a must-have.

Rock4, Semtex magazine

I was afraid of listening to this record, I really was. The first Monno album “candlelight technology” was like having a new asshole ripped and enjoying it. An experience not easily forgotten and praised ever since. When I heard a new record by Monno was on the way, I knew it was going to be even worse, which, of course, means good. As in serial killer movie from the Sixties. As in dragster racing and waiting for the crash. As in god has fucked with my life and now evertime I buy canned soup it is rotten. As in do you want to come home with me and listen to Wolf Eyes while I get all romantic on you. As in I dare you to eat a dozen cans of vanilla joghurt, you wuss. As in makes the Butthole Surfers sound like a teenie pop boy group. That kind of good.

Rereading what I wrote about “candlelight technology” it still rings true. Monno might, by all means, be even more upfront and destructive as before, while the subtleties have been thrown out of the window. They use the first bunch of tracks to beat the listener to pulp, banging vocals around his ears that have mutated to wailing screeches by distortion, trashing you with hyperspeed and then stomping you with a steady moving bass beat. Next of they get some real noise going. Bass, interferenc chaos noise. Or as the info on their website has it: “… a mix of heavy rock, free jazz and electronic textures.” Yeah right. And Jimi Hendrix is a blues guitarist while Evil Knivel drives a motorbike.

Half of the songs on “error” were recorded live in Lubljana, which must have been quite a show. One that shook the walls and made listeners bang their heads until they crumbled in agony. With a saxophone blowing through guitar amps and distortion the impact must be agonizingly painful and cathartically beautiful as well. They do take the volume back in some places, especially the slowly unfolding “Graue Masse” (translated as grey mass, another word for the mass of people who rol with the punches and never get up to do their own thing, so they are constantly being fucked over, enslaved to a live of consumerism both by spending their money and workforce.) but that is soon done over with by injecting some heavy concrete monsterbricks of noise during the next track.

The magical power of the riff nevertheless does have its power on them. No matter what the free jazz and avantgarde background, there is something special and gripping about heavy drums and deep distorted bass playing in unison, pounding out a grove filled with power and energy and testosteron. Like on the album’s most accessible track “pourri”, the one track to get the hardcore kids dancing, I guess.

Monno definitely mark their unique place amongst all those bands currently so fashionable for mixing noise with heavy rock that works itself into dark droning heaviness, such as Sunn0))) or Earth, or that do the earpiercing sonic explosion thing like Wolf Eyes or Lightning Bolt. I am slowly starting to wonder where the hype around these bands come from. They are hard to swallow and ugly to taste, but their effect is enjoyable and gratifying. Maybe because like industrial in the early Eighties and Japan Noise some ten years later, their approach subconsciously reflects the feeling most people have towards the world we live in: a rotten, destructive and destroying place.

By the way, wonderful artwork done (again) by Dennis Tyfus. That is the guy who does all kinds of visual work for Rock is Hell records as well (e.g. Bulbul “Rosl” or the Total Shutdown / XBXRX – split double 5”) plus a dozen of other likeminded labels and bands. Here they invested in an oversized multipaged booklet.

cracked review-austria -

.

CD "Candlelight technology"

“Candlelight technology is an intense, over-the-top all-instrumental prog masterpiece for the 21st century. From the mindboggling and completely fucked song structures to the tenor sax blowouts, this disc is a must for all adventurous rock listeners ready for something that tops the progressive freakouts of the 1970s”

conspiracy, 10/03

The first avantgarde-free-noise-record I know that rocks like too many psychedelic drugs and uses free improvisation on a computer extensively. Monno offer an enormous ride on a deadly groove, full of weird and sharp noises and eerie atmospheres. At times they are almost silent, only soft ambient noises, then they explode in a big bang, pounding rhythm machine and crazy improvisations on saxophone and bass. Don’t say I didn’t warn you of consequences and side-effects, such as extreme dizziness, loss of orientation and numbness of the brain.
The name of the record label is wrong – this is not subdeviant, this is completely deviant. I can not imagine a single occasion, where it would be okay to put on this record. Yes, that means, it is great. A weird, spastic, ecstatic, noisy trip trying to drag the structural out of chaos with big meathooks. Long lines of rhythmical yet deadly grooves, meandering through time and space, transforming along small lines or blowing out in bursting eruptions. As of yet, I was completely unable to get behind the mystery of Monno, but I have been enjoying the trip enormously. But I also enjoy movies by David Lynch, I like to read books by Buckminster Fuller and Carl Hiassen and I liked to listen to John Zorn, especially Naked City-era. And Monno is a lot like Naked City, only slower, less scripted and much more freely. I guess, the only place where you will here Monno live are festivals for avantgarde and free jazz and they will even startle the audience there. The four people forming Monno are all professional and renowned musicians with long histories in free improvisation and other forms of orchestrated noise as well as works with artists of all ranges of the spectrum (theatre, video, installations, you name it). One drummer, one bassist, one sax-player and one electronic musician. Their main aim is to find new ways to play their instruments and to make their music sound new and fresh. Nevertheless they set down to play a pounding bass/drum-riff over and over again a hundred times if they feel like it. The most innovative part is of course the usage of a computer for free improvisation, though it is hard to make out, which parts exactly come from hard disk, and which are only sax or bass or drum run through an array of effect-machines or synthies. For instance on a soft ambient-noise-track like “Contonuous” the swishing sounds and hushes of white noise could easily come from both sources, analogue and digital. (The difference never made real sense anyway, since the ear is only capable of decoding analogue data, so every music is analogue finally.) On other tracks, like the opener “Torboyau” you will exactly know what is happening, because Monno sure ain’t hiding a thing. “Candlelight technology” uses a wide range of sounds and dynamics and thereby is a beautiful diversification from the main part of avantgarde- or experimental records which are trying to establish a certain sound or idea over the course of a whole record. Which makes a lot of free improvisation, on record or in a concert situation, rather boring. No, I’d put Monno into a category of improvisers which are very lively and almost organic in movement, maybe also counting Animal Collective or Jackie-O-Motherfucker, though the background of Monno seems to be more academic and theoretical. A fact, which they manage to hide luckily. In their own fuzzed and psyched-out way they come close to impro-noise-barbarians (in the sense of idiot savant in an artistic sense) such as Iran or Del. Most people I have played this record to, were convinced that Monno come from Japan, such is the myth of Japan Noise and the power of Monno. Only one track, “Trail”, features any vocals and they somehow come as a surprise. Maybe because, while listening to “candlelight technology”, you convinced yourself that you are listening to an obscure soundtrack of an even more obscure movie, something between Tetsuo and Texas Chainsaw Massacre, and the echoy voice of an French man speaking English in an almost old-fashioned, theatrical manner is another point to pull you out of your prejudices by force. Which is one of the best things a record can do for you.

11/03, Cracked reviews, monochrom, Austria.

On part pourtant averti : en ouverture, une gerbe de notes crachées par un saxophone corrodé annonce le chaos à venir, placé au seuil des débats comme une sirène vagissante. A peine le temps d’en prendre bonne note que le point de non retour est déjà atteint. Déluge rythmique et toxique, candlelight technology déboule de la plus brutale des manières. Sur son premier jet discographique, le quatuor Monno commence par faire le vide, puis bricole à partir des bribes survivantes une musique tendue à l’extrème, triturant les nerfs de l’auditeur avant de matraquer encore ses sens. Un sax gorgé d’électricité, un ordinateur crépitant et une section rythmique lorgnant vers le rock indus le plus malsain façonnent des plages aussi tordues ou concassées que leurs intitulés. Candlelight technology, qui paraîtra fin octobre est publié par Subdeviant recordings, enseigne belge directement liée au distributeur anversois conspiracy records , probablement l’un des plus importants distributeurs d’europe en matière de décibels extrêmes. Une fois encore, on pourrait être étonné de voir Monno logé à la même enseigne que les références en matière de hardcore de tout poil que son les labels Neurot, Hydra Head, Escape artist et Tumult. Mais le groupe partage clairement des affinités sonores avec cette lignée de brutes , le son dur qu’il s’est forgé découle surtout d’une position claire par rapport à ce que doit refléter la création contemporaine .

Luc Meier in Le Courrier, CH, 10/03.

Mein erstes Monno-Erlebnis ist jetzt schon ein paar Tage her, aber immer noch, nach einigen Malen Drüber-schlafens und immer mal wieder Reinhörens,weiss ich nicht, was ich schreiben soll. Viell-
leicht, dass ich so etwas noch nie gehört habe? Dass hier drei Mann am Werk sind, die mit Saxophon, Bass, Drums und Computernoise in allen Facetten "Musik" machen, die sowohl in Struktur als auch auf der mentalen Ebene nicht so leicht zu fassen bzw. begreife ist? Dass weder Dada noch Fluxus tot ist? Dass der erste Song noch wie ein "hey, da hab ich ja endlich das richtige, um meine Eltern zu erschrecken"-Intro anmutet, man dann aber feststellen muss, dass dieses scheinbar will-kürliche Chaos Programm ist? Dass man irgendwann doch ein System entdeckt? Und dass man dann Angst hat, dies könnte der einen endlich ereilende Wahnsinn sein? Oder bzw. erleichtert ist, da man endlich weiss, wie es um seinen Geisteszustand steht? "CandleLight Technology", der albumnamengebende zweite Track enthüllt endlich die Antwort aufalle Fragen: am Anfang waren Drums. Und diese wurden so langsam und spärlich gespielt, dass man mit gemarterter Seele auf den nächsten Schlag wartete, der sich unendlich hinauszögerte. Tiefen Urtönen und Sphärenharmonien gleich, tranceartig, ins Bewusstsein bohrend. Und es ward gut so. Dann kamen fiepende und statische Sequenzen, die die Dunkelheit sirren liessen und die Abstände zwischen den Schlägen füllten. Und siehe, es ward gut. Und es zeugte von einer Ruhe vordem Sturm, der uns ereilen würde. Irgendwann, unausweichlich. Hypnotisch. Improvisatorisch. Immer auf dem schmalen Grat zwischen Genie und Wahnsinn. Und irgendwodort befinden sich Monno.

Matthias Horn, Noisy Neigbhours, Germany. 04

A very noisy debut from this Berlin based group comprised of Gilles Aubry (computers), Antoine Chessex (saxes), Vincent Berberat (bass) and Marc Fantini (drums). Candlelight Technology’s eight tracks all share a similar ethos for the more abstract elements of post-punk experimentalism. “Crack Brained,’ for instance, seethes with the latent industrial violence of early Cabaret Voltaire and Pere Ubu; its lethal fuzz bass rampages through the meltdown mix of electronically filtered white noise like an angry mastodon through a nuclear power plant. Gilles Aubry’s unique use of computer-generated effects and soundscapes instantly reminds one of Allen Ravenstein’s similar use of electronics with the early Pere Ubu to create wholly static, synthetic atonal backdrops. Other pieces such as “Contonuous” and “Footnote” pursue a kind of abstract electronic minimalism reminiscent of Dome and Metal Urbaine, though without the latter’s use of blazing, cobalt-fueled guitar mania. Here a panoply of sounds and effects buzz and twitter around Berberat’s sonic-overload bass and Cheesex’s tenor sax improvisations. If there’s such a thing as alien punk, Monno is definitely its most virulent exponent.

Aural Innovation, June 04

Anno 2003 – genauer gesagt – am 25. 9. 2003 fanden Monno mit „Candlelight Technology“ ihren Weg in die Musikwelt. Veröffentlicht auf Subdeviant Records erreichte diese, etwas hörbedürftige, LP leider erst jetzt meinen zuvor noch von konventionelleren Tönen verwöhnten Plattenspieler.
Eine etwas abstrakte Preisgabe jener zu Musik gewordenen Gedankengänge der vier experimentierfreudigen Köpfe.
Eröffnet wird diese CD mit&Mac226;Torboyau’. Für das musikalische Verständnis, tiefgreifende Tonfolgen, gefolgt von einem noch experimentelleren Drumset. Jedoch, zum Glück der konformen HörerInnen, „besinnen“ sich Derek sowie Fantini und entschließen sich gemeinsam mit treibendem Beat und eingängigen Grifffolgen am Bass,&Mac226;Torboyau’ weniger kunstvoll zu überladen. Wenn es dem Hörer gelingt, die „einschneidenden“ Störfrequenzen von Gilles in das Konstrukt einzubauen, wäre er bereit seinen Kopf nicken zu lassen. Allerdings gibt es noch Chessex mit dem Saxofon, welches eine tiefe Schneise durch die herkömmlichen 4/4 und 8/8 Takte zieht.&Mac226; Crack Brained’ – Track 3 – summt/flimmert durch das Intro um anschliessend von einem smashigen Bass-Schlagzeug-Groove absatzweise aufbereitet zu werden. Nach einer Minute, fünfzehn Sekunden darf man sich zum ersten, wahrscheinlich auch zum letzten Mal, dem EINHEITLICHEN „Musizieren“ aller verwendeten Instrumente und Effekte hingeben.Auf Gesang wird mit Ausnahme von&Mac226;Trail’ zur Gänze verzichtet. Drums und Bass sind jene Instrumente welche hier auf interessante Art und Weise zu einem, für Monnos Verhältnisse, eingängigen Songwriting zurückfinden. Aber wie schon erwähnt, obwohl das Treiben der vier Musiker an Free Jazz angelehnt wird, halten sich Antoine und Gilles an keines der ungeschriebenen Gesetze der uns bis dato bekannten Musikrichtungen.Ob mit Rhythmus oder auch mal nur mit den Abfolgen von individuellen, aneinander gereihten, überlappenden oder querspielenden Tönen, durchquert man die geschaffenen, musikalisch experimentellen Welten von Monno. Abwechslung bietet dieses Electronic/Experimental/Noise-Rock-Potpourri mit Sicherheit. Song für Song fragt einen die innere Komponistenstimme was wohl kommen mag, ein Gedankenspiel, das auch nach wiederholtem Zuhören nicht an Belanglosigkeit gewinnt, wenn ein weiterer Noise-Einschlag unser „normales“ Musikverständnis mit peinlicher Genauigkeit bis ins kleinste Atom zerlegt.Regisseur David Fincher ("Fight Club") wäre mit einem Soundtrack à la „Candlelight Technology“ vermutlich mehr als glücklich. Sicher bekommt jedermann ein fragendes Minenspiel aufs Gesicht gezaubert wenn die Tracks Eins bis Acht durchlebt werden.Ob man nun mit rationalen oder auch irrationalen Standpunkten versucht, diesen Longplay-Record verständlich zu machen - die Free-Jazz-versierten Instrumentalisten, sowie die Väter jener Pressung werden wahrscheinlich eher in der Lage sein, dieses Schaffen in Worte zu kleiden. Diesem Umstand jedoch trotzend, wandert es wieder in meinen CD-Player.

Andreas Huemer, Big Kult, Germany

Først en advarsel: Er man på udkig efter muzak og lidt blød mellemvare, kan man roligt vende om nu. Lyder freenoise, avantgardepunk og realtime computer improvisation i en vidunderlig kakafoni af støj og stilhed derimod pirrende? Ja, så er der til gengæld ingen tvivl; debutalbummet fra den Berlin-baserede kvartet Monno er svaret på ens vådeste musikalske drøm. Men tag endelig ikke fejl: Candlelight Technology er end ikke i nærheden af at være letfordøjelig. Det er en plade, der gør ondt i både sjæl og øre at lægge anlæg til. Monno mestrer til perfektion kunsten at bevæge sig rundt i et modsætningsfyldt grænseland, hvor smerte og irritation bliver til ren lydsadistisk tilfredsstillelse. For lytteren bliver det at høre pladen på tilsvarende vis en blanding af forførelse og forbandelse, hvor det eneste tilnærmelsesvist rationelle holdepunkt er éns ambivalente følelse af ”stop, stop – jeg vil ha’ mere!”
Lyder det underligt? Det er det bestemt også. Dertil er det skræmmende, foruroligende og helt og aldeles fantastisk. På en bund af bas, trommer, computer og en elektrisk sax, der er koblet på guitarforstærkere og andre elektriske hjælpemidler, fremmaner Monno et djævelsk trip af dimensioner. Det ene øjeblik rammes man af en tonstung buldren og bragen, der vil få den ledeste møgpunker til at savle af begejstring, for så det næste – i en skærende kontrast – at sidde med ørerne klistret til højttaleren for at opsnappe fragmenter af knapt hørbare lydcollager. Og sådan fortsætter det, fra det dybeste dybe til det fjerneste fjerne uden at man på noget tidspunkt føler sig fuldstændig sikker på, at man har fat i den lange ende af Monnos musikalske univers. Til trods for, at hver enkelt instrument egenrådigt insisterer på en konstant vekslen mellem monotoni og variation, stabilitet og improvisation, formår Candlelight Technology dog alligevel at samle trådene til et på egne præmisser harmonisk og sågar til tider melodisk udtryk.
Ret skal imidlertid være ret, og sandt at sige er det ikke den gode melodi, Monno er på jagt efter. Har man ikke allerede på forhånd gennemskuet, hvilken musikalsk baggyde, der jages i, skal man ikke mange sekunder ind i åbningsnummeret ”Torboyau”, før et par disharmoniske blæsere åbner festen. Endda for at blive ledsaget af en trommeslager, der ikke lader nogen fusionsmusiker fra 1970’erne noget efter, en bas med en nærmest unaturlig og skræmmende dyb resonans og ikke mindst en solid gang computermanipulerede lydspasmer af så tænderskærende en karakter, at den onde selv må holde sig for ørerne. Jo tak, velkommen til Wonderland: Her gør vi tingene anderledes!
Ikke at pladen bliver mindre udfordrende herefter. Titelnummeret ”Candlelight Technology” nedtoner godt nok lydniveauet, men kun for at understrege afvigelsens beslutsomhed. Her afsøges for alvor de mørkere sider af lydens svingninger. Som et oplagt soundtrack til Kubricks Rumrejsen År 2001 – altså den version, hvor computeren Hal endelig får overtaget – flænser og fordøjer de elektroniske kæber enhver genkendelig tryghed. Tilbage står man med rejste nakkehår og en spirende uro over at være vidne til starten på noget ganske nyt.
Sådan er det naturligvis ikke helt. Monno er selvfølgelig ikke opstået ud af det rene ingenting, og man genkender en fragmentarisk inspiration fra bands som noise-rockerne Melvins, det tidlige Pere Ubu eller endda John Zorn’s Naked City. Også Steve Albinis Shellac-projekt får en hilsen med på vejen. Ikke mindst på ”Contonuous”, hvis monotone og langsomt opbyggede basgang trækker på Shellac-nummeret ”Didn't We Deserve a Look At You the Way You Really Are” fra albummet Terraform. Når det er sagt, byder Candlelight Technology dog stadig på en del nye tilføjelser til både de støjende, de tunge og de eksperimenterende kunstarter. Kort sagt: Monno begynder der, hvor de færreste tør slutte.
Selv om det på det nærmeste er umuligt at fremhæve enkelte numre på Candlelight Technology frem for andre, er der dog et enkelt skår i euforien. Paradoksalt nok er kritikken ikke et spørgsmål om kvalitet, men i stedet ét om bristede illusioner, og syndefaldet har udelukkende at gøre med vokalindslaget på nummeret ”Train”. Den pludselige tilstedeværelse af en menneskelig stemme er så tilpas stor en afvigelse fra resten af albummet, at illusionen om at være trukket ned i et stort sort hul vakler. Med ét bliver den ydre verden, hvor der findes musikere, som rent faktisk synger og udtrykker sig verbalt, pludselig meget påtrængende. Og det er egentlig, alt andet lige, både synd og skam i dette tilfælde.

Anmeldt af Carsten V. Nielsen www.geiger.dk / denmark

"Candlelight Technology’ is het debuutalbum van het in Berlijn residerende Zwitserse Monno. Gilles Aubry zwierf al een tijdje rond in het digitale avant-garde wereldje, lustig experimenterend en samenwerkend met artiesten als Axel Doerner en John Hegre. Aangevuld door Antoine Chessex (saxofoon), Derek Shirley (bas) en Marc Fantini (drum), mag Aubry zich nu lid van een band noemen. Hoewel, op opener “Torboyau” blaast Chessex zijn sax zo waanzinnig chaotisch in onze richting, dat we, ondertussen al het meubilair vernielend, bijna niet merken dat er even richtingloos op toetsenborden wordt geramd en drums elke aanstormende melodie genadeloos in stukken hakken. Wow! Opperelektronica stad Berlijn blijkt nog steeds inspirerend voor psychotische ex-punkers die graag alles op een hoopje gooien om het daarna met veel plezier door een pc te proppen. Op “Crackbrained” mag de bas vettig oversturen en het geheel blijkt bij ons zelfs ritmische bewegingen te kunnen veroorzaken. “Democrazy With War Interlude” kan ons, met zijn vette rif, ook nog wel meekrijgen. In ieder geval: voor alle fans van avant-gardistische, psychotronicale, progressieve (punk)rock die altijd het noorden kwijt is: Monno.

Dreun, belgium, 11/03

Monno is a collective of four artists playing such diverse instruments like electric saxophones, computer, drum and bass. The latter two are of course providing the rhythmic backbone, while the former two create unusual soundscapes. This Berlin-based avant group is not for the faint-hearted. In fact this is where you get the two faces of Monno. The short pieces are mostly rhythmical, with totally sick noises provided by improvisational sax and computer. Even if you consider computers normally to deliver sterile sounds, you get some very lively grooves here. Trail even comes with vocals, which sets this song apart from the other all-instrumental tracks. There is a wildness that reminds of avant post punk music, not easy to listen to, but those who have been bathed in The Ex, John Zorn and experimental Sonic Youth might like it. The long tracks are much more ambient, and maybe interesting to listen to while sitting in a dark room, like building atmospheres by lack of sounds. Other sources speak of Ruins, Jackie-O Motherfucker and even Magma,

Disagreement.net,

Een saxofonist, een bassist, een drummer en een live computerspeler combineren hun krachten in het Zwitserse Monno. Vanuit Berlijn leggen ze een stevige ritmische basis waarover ze vervormde saxgeluiden (vaak nauwelijks als zodanig te herkennen) en computerimprovisaties uitgieten, wat resulteert in een noisy avant-garde geluid met punk-associaties). Harde tracks worden afgewisseld met minimale, akelige soundscapes waarin elk instrument zijn eigen weg gaat om op de een of andere manier uiteindelijk toch weer samen te komen met de anderen in een live improvisatie die zijn mosterd evenveel uit jazz als uit rock en noise haalt. Uiterst geschikt voor liefhebbers van Spaceheads, Sonic Youth en alles wat daar tussenligt. Het artwork is van Dennis Tyfus.

bp – RifRaf – 11/03

Four studio rats from Switzerland get together and record an album under the name of Monno. An interesting clash between abstract experimental music and punk..
What is striking on the first track is the huge, huge, huge bass sound. Sounds like Jah Wobble when he was in PIL… An electronic backdrop, some free drumming, a few sax sounds, quite a powerful song. Candle light technology is more ambient, more minimal, with electronic textures and a few cymbals and snare sounds as well as some bass and a little sax. Crack brained sees the return of that huge bass sound, more traditional and powerful drumming with subtle sax sounds. … Murumeur is a groovy ambient (if such a thing is possible) track, with delicate computer sounds, sophisticated sax bits and a nice bass groove. Very enjoyable. Contonuous is one of the most enjoyable tracks, an abstract soundscape crafted with Aubry’s computer, mixing bass, sax and drums in a way that makes them almost unrecognizable. Trail is a track that mixes the abstract side of Monno with more traditional drumming, and for the first and last time, it features vocals: a text read in a rather jaded way by Berberat. Footnote is again very abstract, very quiet. It actually sounds like the recording of a helicopter rotor far away in the sky.

Francois Monti – www.musiquemachine.com

If you want to have a special X-mas celebration this year, put this CD into the player while your family is gathered around the X-mas tree. Turn up the volume to the max and wait what´s happening. I´m going to buy me the “Bild” paper on 25th of December and read the article about your celebration, titled “Whole family run amok- 6 persons dead!”. Yes, this CD is a little mind fucker, packed with 8 songs made up by bass, saxophone, drums and lots of electric noises.

Enough Fanzine

It’s been a while since a release from Switzerland caught my attention as much as this openly breathing record from Monno. I guess it was the Shora mini. Monno is different. Four musicians got together in a studio in Lausanne, and recorded this clash of punk and noise into jazzy, but overall abstract music. The result is more than what punk, noise and abstract music could be as different genres. It’s a record that breathes life. It’s a record that screams for attention and never actually bores, but always confronts myself with the restless part of the musical me. It’s perfect for a night when there’s no inspiration.
The most distinguished member of the quartet is computer artist Gilles Aubry, who has worked a lot in the experimental and improvised music fields. Among others, he has collaborated with Erik Truffaz, John Hegre (Jazzkammer) or Rachied Ali (who drummed for Coltrane). Other members are Antoine Chessex, a 23-year old classically and jazz trained saxophonist, Vincent Berberat on bass and Marc Fantini on drums.

Don’t get me wrong. Monno is above all very noisy and experimental. But it’s awfully well done. Every song has recognisable instruments and drum rhythms as well as unrecognisable abstract sounds and noises. I like it. It challenges me in questioning myself and the situations I am in. I guess the last time I had that feeling was when I was confronted with meaningful visual arts. But it’s been a whole while since I had that feeling when listening to music.
It is just too bad that this record is doomed to stay in the underground music scene for ever.
Graphic design by Prutpuss.
[bytte] on http://www.semtexinc.com/reviews

Først en advarsel: Er man på udkig efter muzak og lidt blød mellemvare, kan man roligt vende om nu. Lyder freenoise, avantgardepunk og realtime computer improvisation i en vidunderlig kakafoni af støj og stilhed derimod pirrende? Ja, så er der til gengæld ingen tvivl; debutalbummet fra den Berlin-baserede kvartet Monno er svaret på ens vådeste musikalske drøm. Men tag endelig ikke fejl: Candlelight Technology er end ikke i nærheden af at være letfordøjelig. Det er en plade, der gør ondt i både sjæl og øre at lægge anlæg til. Monno mestrer til perfektion kunsten at bevæge sig rundt i et modsætningsfyldt grænseland, hvor smerte og irritation bliver til ren lydsadistisk tilfredsstillelse. For lytteren bliver det at høre pladen på tilsvarende vis en blanding af forførelse og forbandelse, hvor det eneste tilnærmelsesvist rationelle holdepunkt er éns ambivalente følelse af ”stop, stop – jeg vil ha’ mere!”

Lyder det underligt? Det er det bestemt også. Dertil er det skræmmende, foruroligende og helt og aldeles fantastisk. På en bund af bas, trommer, computer og en elektrisk sax, der er koblet på guitarforstærkere og andre elektriske hjælpemidler, fremmaner Monno et djævelsk trip af dimensioner. Det ene øjeblik rammes man af en tonstung buldren og bragen, der vil få den ledeste møgpunker til at savle af begejstring, for så det næste – i en skærende kontrast – at sidde med ørerne klistret til højttaleren for at opsnappe fragmenter af knapt hørbare lydcollager. Og sådan fortsætter det, fra det dybeste dybe til det fjerneste fjerne uden at man på noget tidspunkt føler sig fuldstændig sikker på, at man har fat i den lange ende af Monnos musikalske univers. Til trods for, at hver enkelt instrument egenrådigt insisterer på en konstant vekslen mellem monotoni og variation, stabilitet og improvisation, formår Candlelight Technology dog alligevel at samle trådene til et på egne præmisser harmonisk og sågar til tider melodisk udtryk.

Ret skal imidlertid være ret, og sandt at sige er det ikke den gode melodi, Monno er på jagt efter. Har man ikke allerede på forhånd gennemskuet, hvilken musikalsk baggyde, der jages i, skal man ikke mange sekunder ind i åbningsnummeret ”Torboyau”, før et par disharmoniske blæsere åbner festen. Endda for at blive ledsaget af en trommeslager, der ikke lader nogen fusionsmusiker fra 1970’erne noget efter, en bas med en nærmest unaturlig og skræmmende dyb resonans og ikke mindst en solid gang computermanipulerede lydspasmer af så tænderskærende en karakter, at den onde selv må holde sig for ørerne. Jo tak, velkommen til Wonderland: Her gør vi tingene anderledes!
Ikke at pladen bliver mindre udfordrende herefter. Titelnummeret ”Candlelight Technology” nedtoner godt nok lydniveauet, men kun for at understrege afvigelsens beslutsomhed. Her afsøges for alvor de mørkere sider af lydens svingninger. Som et oplagt soundtrack til Kubricks Rumrejsen År 2001 – altså den version, hvor computeren Hal endelig får overtaget – flænser og fordøjer de elektroniske kæber enhver genkendelig tryghed. Tilbage står man med rejste nakkehår og en spirende uro over at være vidne til starten på noget ganske nyt.

Sådan er det naturligvis ikke helt. Monno er selvfølgelig ikke opstået ud af det rene ingenting, og man genkender en fragmentarisk inspiration fra bands som noise-rockerne Melvins, det tidlige Pere Ubu eller endda John Zorn’s Naked City. Også Steve Albinis Shellac-projekt får en hilsen med på vejen. Ikke mindst på ”Contonuous”, hvis monotone og langsomt opbyggede basgang trækker på Shellac-nummeret ”Didn't We Deserve a Look At You the Way You Really Are” fra albummet Terraform. Når det er sagt, byder Candlelight Technology dog stadig på en del nye tilføjelser til både de støjende, de tunge og de eksperimenterende kunstarter. Kort sagt: Monno begynder der, hvor de færreste tør slutte.

Selv om det på det nærmeste er umuligt at fremhæve enkelte numre på Candlelight Technology frem for andre, er der dog et enkelt skår i euforien. Paradoksalt nok er kritikken ikke et spørgsmål om kvalitet, men i stedet ét om bristede illusioner, og syndefaldet har udelukkende at gøre med vokalindslaget på nummeret ”Train”. Den pludselige tilstedeværelse af en menneskelig stemme er så tilpas stor en afvigelse fra resten af albummet, at illusionen om at være trukket ned i et stort sort hul vakler. Med ét bliver den ydre verden, hvor der findes musikere, som rent faktisk synger og udtrykker sig verbalt, pludselig meget påtrængende. Og det er egentlig, alt andet lige, både synd og skam i dette tilfælde.

by Carsten V. Nielsen on http://www.geiger.dk/anmeldelser/anmeldelse.php?id=1262

ARTICLES ABOUT MONNO / CONCERT REVIEWS

GEEN WOORDEN MAAR NOISE

Terwijl alle Zwitsers neutraal langs de zijlijn op hun fijne precisieklokjes turen begeeft Monno zich als een manische schizofreen over de uitgestrekte avant-garde noise-vlakten. Kenmerken: zweet, losbandigheid en improvisatie. Hulpmiddelen: donderende drums, bulderende bas, stuiterende saxofoon en een ruim assortiment computergestuurde effecten. Resultaat: energieke noise-collages versterkt door het geluid van een op hol geslagen saxofoon.

"We hebben allemaal wel enigszins een traditionele, muzikale achtergrond,” laat saxofonist Antoine Chessex weten. Je zou het haast niet zeggen. De getormenteerde noise-collages die op debuut Candlelight Technology te horen zijn lijken gebaseerd op een anarchistische houding ten opzichte van conventionele structuren. En dat is een gevolg van de noise-evolutie die begin deze eeuw met het gezelschap Futuristen onder leiding van schilder Luigi Russolo is gestart. In 1913 schreef hij met drie anderen het manifest ‘Art Of Noise’. Russolo was van mening dat muziek, toen al, zo’n grote complexiteit had bereikt dat de vereniging van noise en muziek de volgende, logische stap was. Monno volgt zoals ook Stockhausen, Schaeffer, Varese, Ruins, Boredoms en Wolf Eyes dat eerder deden, Russolo’s advies op en gaat op avontuur. Net zoals ook hun tour-maatjes eerder dit jaar, Lightning Bolt, op avontuur gaat. Wars van de normen en waarden die gelden in het hedendaagse muzieklandschap.

Met Lightning Bolt toerden ze in september en oktober door Duitsland en België. “Toeren met Lightning Bolt was geweldig. We hebben veel gemeen en we hebben het over van alles en nog wat gehad. Die gasten geven echt alles elke avond. Daar hebben we enorm veel respect voor.” Respect voor een totaal gebrek aan respect voor de muziekwereld. Zo kun je dat uitleggen. Daar verdien je nauwelijks een behoorlijke zakcent mee. Toch hebben de heren geen baan naast het muzikant zijn. Niet eens een handeltje in koekoeksklokken of een krantenwijk. “We zijn voor de volle honderd procent met muziek bezig” is het korte antwoord op mijn vraag.

Om de muziek van Monno te ontleden volg je het lange kronkelpad langs Edgard Varese’s pionierswerk op elektronisch gebied voorlangs de freejazz van Ornette Coleman, de chaotische wave van James Chance & The Contortions en de anarchistische punkjazz van Zorns Naked City. Ergens in het midden van die route, in een dichtbebost gebied, liggen de wortels van Monno. Zo’n enorme hoeveelheid aan chaos en anarchie kan een verstikkende werking hebben, maar net als bijvoorbeeld Wolf Eyes laat Monno genoeg ruimte tussen de chaos om niet de weg kwijt te raken. “Improvisatie speelt een grote rol tijdens het creëren van de composities. Het ligt er maar aan. Soms spelen we volgens een strak plan en soms erg vrij en los.”

Verstopt temidden van die chaos aan invloeden en improvisatie ligt een motorische krautrock-cadans. Toch heeft Monno niet veel met Faust, Can of Amon Duul. “Niet echt nee. We leren veel van Ornette Coleman, John Coltrane. Door hen gaan we onze eigen weg, zij hebben deuren geopend waar wij ook doorheen gaan, maar we proberen ook andere deurtjes te openen en die grootheden vooral niet na te apen.” Ja goed, dat mag ik hopen, want je kunt ook te ver gaan. Zelf vinden ze Candlelight Technology geen gemakkelijk te omschrijven plaat. “Het is moeilijk, ik kan het niet echt labelen. Het klinkt zoals we het twee jaar geleden opnamen. We zijn sindsdien verder geëvolueerd en dat zullen we blijven doen.”

Het zal mij benieuwen. Met Monno kun je alle kanten op. Wat te denken van hardcore punkminimalisme? De ogenblikken van rust en ruimte op Candelight Technology bieden een keur aan nieuwe perspectieven. Maar de schizofrene kwaliteit zal altijd blijven. Antoine: “Inderdaad. Wat er ook gebeurt, de chaotische energie zal altijd een kenmerk van Monno zijn. Live en in de studio.”

tekst: Joris Heemskerk on http://www.kindamuzik.net/q_and_a/article.shtml?id=7913

MONNO / LIGHTNING BOLT
Oorverdovend en onvergetelijk.
28 September 2004, WORM Rotterdam (NL)

Monno uit Zwitserland bijt vanavond de spits af. Het viertal bedient zich van sax, bas, drums en laptop. De band opereert in die fijne, degelijke Zwitserse traditie die ons eerder ook Alboth en Steamboat Switzerland bracht: oorverdovende, schijnbaar bandeloze muziek, gebracht door gedisciplineerde, kundig onderlegde muzikanten voor wie falen geen optie is. Dus, allicht ten overvloede: de drummer slaat strak en hard en het zweet gutst van het goedgetrainde drummerslijf. De bassist slaat toe op spaarzame, maar onvergetelijke momenten waarop een gruwelijk basfundament de onderste regionen van de zaal vult. (Deze zaal is ‘de theaterzaal’ van Nighttown, vroeger bekend als ‘Popular’, tegenwoordig als ‘Het Tapetheater’ ofwel ‘de plakbandzaal’). De saxofoon wordt vooral ingezet als lawaaimachine: er wordt niet zozeer getoeterd, maar vooral, met dank aan een reeks effectenbakjes, gedreund en gescheurd middels moedwillige feedbackcircuits.

De allerbruutste verschijning van Monno is echter de man op laptop, rechts op de vloer. Getooid met het bedeesde uiterlijk van een bankbediende in een middelgrote Zwitserse provinciestad, gaat deze lokettist helemaal loos met stortingen digitaal kabaal waarbij niet wordt gekeken op een nulletje of drie, vier, vijf. Die praktijk, zo roemrucht belichaamd door het Zwitserse bankwezen, krijgt hier zijn gedroomde sublimatie –vooral ook omdat onze keurige verschijning er bij brult, joelt en rochelt dat het een aard heeft. Kortom: vergeet de veelgeroemde podiumpresentatie van Donna Summer. De coolste laptoprocker van het moment speelt in Monno!

De band is op weg naar, hoe kan het anders, een verpletterende finale als temidden van het aangenaam dolgedraaide publiek de mannen van Lightning Bolt hun posities innemen. Het roemruchte optreden van het Amerikaanse tweetal op All Tomorrow’s Parties, eerder dit jaar in Engeland, heeft hun reputatie vooruit doen snellen. Het Tapetheater, op een avond die is georganiseerd door WORM, staat vol met hongerig publiek dat heeft vernomen hoe chaos, hysterie en oproer de optredens van Lightning Bolt kenmerken –kom daar nog maar eens om, in een tijd waarin een wilde soortgenoot als Naked City sjiek reünie staat te houden in het aardsveilige Carré.

Lightning Bolt bestaat uit zanger/drummer Brian Chippendale en bassist Brian Gibson. Afkomstig uit Providence, Rhode Island heeft de band naam gemaakt met optredens waarbij ze tussen het publiek staan te spelen. Ze doen dat bovendien op momenten dat niemand het had voorzien. Lightning Bolt tart de wetten van de rockshow. Ze zijn een nachtmerrie voor de goed georganiseerde, aan alle kanten ingepolderde popsector, die niet berekend is op gekkigheid. Lightning Bolt beledigt het belang van goed geluid, heeft een broertje dood aan het publieksuitzicht, en meer nog aan fatsoenlijk volume.

Ze beginnen als Monno aan een bezeten finale bezig is. De drummer hakketakt keihard mee op het ritme van Monno, het publiek hoort bovenop het lawaai van die band nog meer lawaai komen van achteruit de zaal, draait zich gaandeweg om, wijkt uiteen, dringt naar voren, beklimt trappen, zoekt vluchtwegen, elleboogt zich een weg naar vrij uitzicht, gooit het bier aan de kant, morst, propt met trillende vingers, nog nat van het gemorste bier, de net aangeschafte oordoppen er in, kan zich niet meer verstaanbaar maken, wil positie innemen. En wordt overweldigd. Overweldigd door Lightning Bolt, dat voor een muur van versterkers zijn verzwelgende ding doet. Drums, bas en vocalen. Meer heeft een mens niet nodig, sterker nog: meer kan een mens in dit geval echt niet aan.

Niettemin: Lightning Bolt blijft speels en spannend tegelijk, geen moment gaat het concert ten onder, niet aan de ernst van een soortgenoot als Noxagt, noch aan de kolder van een andere soortgenoot als Bob Log. Drummer Brian Chippendale doet ook de vocalen. Zijn oerschreeuw komt tot het publiek via een soort bijtmicrofoontje, dat niet vóór, maar in zijn mond zit. Terwijl deze Brian, ook nog getooid met een soort struikroversdoekje rondom zijn mond, zich helemaal verliest in drums-‘n-vocals, blijft de andere Brian de koelheid zelve. Geconcentreerd speelt hij z’n baspartijen, die regelmatig blijk geven van het betere gevoel voor melodie.

De mooiste bonus van de avond zijn wel de twee gemaskerde wildemannen die helemaal vooraan staan bij het concert. De één heeft een geruite paardedeken van de bank getrokken en om zich heen gedrapeerd, waardoor een mooie Afghanenlook is gecreëerd. Zijn hoofd is ingepakt in een blauwe doekenbende, waaruit her en der een zwarte sliert haar steekt. De ander, ook de dj van de heuglijke avond, heeft voor deze gelegenheid een berenpak aangetrokken. Alleen de eigenlijke berenkop ontbreekt; in plaats daarvan is een groene wollen das dwars over het hoofd gestikt, met minuscule gaten voor oog, neus en mond. Ik meen aan weerszijden een roze, respectievelijk blauw aangenaaid oortje te zien, dat manisch op en neer wappert terwijl hij (zij?) epileptisch gesticuleert bij de waanzinsmuziek van Lightning Bolt. Ook zo kun je je oren beschermen.

Lightning Bolt speelt vanavond (29/09) in Vera te Groningen; op 16 oktober in OCCII te Amsterdam, en op 17 oktober in het Lintfabriek te Kontich.

tekst: Jan Hiddink on http://www.kindamuzik.net/live/article.shtml?id=7374

Monno en Lightning Bolt stonden woensdag 29 september op het programma van Vera. Het soort bands dat je er jammer genoeg niet vaak tegenkomt, maar die een onuitwisbare indruk achterlieten. De combinatie van Het Experiment en een onvervalste rockattitude werkte als een tierelier. Dit smaakt naar meer!
 
Monno en Lightning Bolt hebben één grote overeenkomst: ze brengen beide een combinatie van geluid (in de breedste zin van het woord) en virtuoos beukende slagwerkpartijen. En ze zoeken opzichtig naar communicatie met het publiek. Er werd dus niet op het podium gespeeld, maar op de vloer, met het publiek op nauwelijks een meter afstand. Het is het soort muziek dat sterke verwantschap heeft met Japanse groepen als The Boredoms en The Ruins: hinkstapsprongmuziek dus, waarbij in dit geval een link naar freejazz en seventies progrock ook vrij eenvoudig is te leggen.
 
Monno is van beide groepen nog het meest fijnzinnig, als je die term überhaupt zou kunnen loslaten op hetgeen ze doen. Mede door het gebruik van elektronica zit er een mate van dynamiek in hun stukken die een onmiskenbare waarde toevoegt. De combinatie van Powerbook, analoge elektronica, tenorsax en drums deed in de eerste plaats denken aan een improgroep uit het boekje. De ontzettende bak herrie die dit viertal wist te produceren, niet in de laatste plaats te danken aan de ernstig vervormde saxpartijen, veegde dit vooroordeel echter resoluut van tafel. Stuwend, melodieus, maar vooral knetterend hard en boordevol energie.
 
Dan heb je dat dus achter de rug en maak je je op voor meer van hetzelfde. Tenminste, daar ga je van uit, want de kwaliteit van Monno zou toch niet met heel veel gemak te overtreffen zijn? Hierover mijmerend en napratend met eveneens enthousiaste medebezoekers blijkt ineens dat Lightning Bolt al is begonnen. Nu is dat met slechts twee personen – bassist Brian Gibson en drummer-zanger Brian Chippendale – natuurlijk wel enigszins onopvallend voor elkaar te krijgen, maar als ze dan ook nog eens geheel zijn omgeven door een haag van publiek en versterkers is het een nog eenvoudiger opgave.
 
Lightning Bolt. Zelden een naam tegengekomen die zo goed past bij het oeuvre van een band. Evenals Monno puttend uit noise, impro en rock, maar nu geheel ontdaan van elke frutsel en franje. Niet dat de muziek eenvoudig is, integendeel zelfs. Qua songstructuren doet het denken aan The Ruins (nog veel meer dan Monno), Naked City, maar ook de nieuwere generatie complexe metalcorebands als Dillinger Escape Plan, Mastodon en Burnt By The Sun. Het feit echter dat dit tweetal, waarvan de drums ook nog eens onversterkt zijn, eenzelfde orkaan kan produceren als eerdergenoemde metalcollega's, laat geen ruimte voor fijnzinnigheid. Zelden een concert bijgewoond dat zo hard was.
 
Puur, puurder, puurst. Een bass en snare die klinken zoals ze klinken en niets anders dan dat. De ernstig vervormde vocalen van Chippendale, zingend, brabbelend en schreeuwend, vormden er het perfecte contrast mee. De zaal van Vera veranderde plotsklaps in een diepdonker kraakhol, een spelonk waarin het rockexperiment hoogtij viert en waar een (jammer genoeg) beperkt publiek aanwezig was.
 
De indrukwekkende drumpartijen van Chippendale, spelend op een gestripte drumset bestaande uit twee floortoms, bass, snare en een loeizware ride, deden qua grootsheid af en toe denken aan de wereldberoemde big banddrummer Louis Bellson. Big band? Ja, big band. En nu ik het zo opschrijf zou dat een mooie typering zijn voor dit duo: monumentaal en virtuoos en ook nog eens gezegend met een wervelende podiumpresentatie. Eigenlijk heel erg jammer dat vooral de jongere generatie hardcoremuzikanten, waarvan er in Groningen heel wat zijn, merendeels schitterde door afwezigheid.
 
Twee jaar geleden was ik bij een concert van The Dillinger Escape Plan in 013. De totaal losgeslagen bende op het podium die een loeistrakke orkaan van geluid de zaal in slingerde, maakte zo'n indruk dat ik er, tot gisteren, eigenlijk wel van overtuigd was dat alleen de Dillinger Escape Plan zelf dit zou kunnen overtreffen. Ik denk daar nu iets genuanceerder over. Wellicht dat ik op 10 november mijn mening weer bijstel..

on http://3voor12lokaal.vpro.nl